نمک

از ایران ویکی‌پدیا
پرش به: ناوبری، جستجو
نمک
بلور نمک خوراکی

نمک خوراکی از سدیم و کلر ساخته شده‌است. در آب محلول است و از مهم‌ترین املاحی است که در خوراک روزانه مورد انسان‌ها به کار می‌رود. نمک خوراکی به شکل معدنی در ته‌نشین‌ها و رسوب‌ها همچین چین خوردگی‌ها وجود دارد که به شکل سنگ نمک استخراج می‌شود. همچنین در آب دریاها به مقدار فراوان موجود است که قابل برداشت نیز می‌باشد.[۱]

نمک خوراکی مانند دیگر نمک‌ها ترکیب یونی است. عناصر این ترکیب یونی، در نمک خوراکی سدیم و کلر هستند. با ورود ناخالصی به بلور هالیت یا نمک خوراکی، این کانی به رنگ‌های گوناگون در می‌آید برای نمونه با ورود عناصر اورانیوم و کربن به رنگ سیاه در می‌آید. این کانی به همراه سیلویت یا نمک تلخ در محیط‌های تبخیری و گرم و خشک یافت می‌شود. مزه شور و جلای شیشه‌ای و سختی کم این کانی باعث شده‌است تا به آسانی میان گروهی از کانی‌های مشابه خود، شناخته شود.[۲]

نمک یکی از مواد مورد نیاز برای سوخت و ساز مواد خوراک در بدن، جابه جایی پیام‌های عصبی و کارکرد درست ماهیچه‌ها است. اما ثابت شده‌است که خوردن زیاد نمک موجب افزایش فشار خون و پوکی استخوان می‌شود، به ویژه در افرادی که پیشینه خانوادگی فشار خون بالا دارند. افزایش فشار خون نیز خطر سکته مغزی و حمله قلبی را افزایش می‌دهد. سازمان بهداشت جهانی دست بیش مقدار مصرف روزانه مجاز نمک را پنج گرم گفته‌است.[۳]اغلب مواد غذایی نمک دارند. مقدار نمکی که از طریق رژیم غذایی وارد بدن یک فرد بالغ و سالم می‌شود تقریباً برابر با ۳/۵ گرم یا ۳۵۰۰ میلی‌گرم در روز است.

نمک یُد دار[ویرایش]

از آنجا که کمبود عنصر ید در رژیم غذایی انسان موجب بیماری‌های گوناگون مانند غم‌باد (گواتر) می‌شود، معمولاً به نمک خوراکی تصفیه شده، یدات پتاسیم[۴] نیز اضافه می‌کنند تا مصرف‌کنندگان از آن بهره‌مند شوند و مقدار لازم روزانه را دریافت کنند. این محصول نمک یددار نامیده می‌شود. نمک‌های تصفیه شده یددار به دلیل خلوص بالا میزان ید را بهتر و به مدت بیشتر حفظ می‌کنند. در ایران با توجه به بررسی‌های انجام شده در سطح کشور از نظر میزان ید موجود در آب و خاک و شیوع گواتر، ۴۰ میکروگرم به ازای هر گرم نمک (۴۰ ppm) اضافه می‌شود.[۵]

برای حفظ ید در نمک یددار، باید نمک را در مدت کمتر از یک سال مصرف کرد، آن را دور از نور و رطوبت، و در ظرف‌های در بستهٔ پلاستیکی، چوبی، سفالی یا شیشه‌ای تیره نگهداری کرد. همچنین هنگام پخت غذا، بهتر است نمک در انتهای پخت اضافه شود تا ید آن تا حد امکان حفظ شود.[۳]

نمک صنعتی[ویرایش]

نمک صنعتی نمکی است که درجه خلوص آن کمتر از نمک طعام است و ید دار نیست. خلوص نمک صنعتی کمتر از ۹۵ درصد می‌باشد. میزان خلوص نمک خوراکی ۹۹٫۲ درصد بوده و از آنجا که نمک خوراکی از فرایندهای پالایش و تصفیه عبور کرده لذا مشکلاتی نظیر مسمومیت و سنگ کلیه در بدن ایجاد نمی‌کند.

نمک صنعتی تولید شده از کلوخه سنگ نمک طبیعی نمک پاینده ازنظر دانه بندی و درشتی وریزی دامنه نمک متفاوت است درنمک پاینده بیش از 30نوع نمک وجود دارد

نمک شکری پاینده.نمک صدفی پاینده.نمک شیلاتی پاینده.نمک زبرپاینده.نمک نرم و پودری پاینده .وچندین نوع و سایز دیگر

نمک صنعتی دارای کاربردهای فراوانی در صنایع می‌باشد از جمله چرم سازی و دباغی، تصفیه خانه‌ها، تولید مواد شوینده و … که از نمک صنعتی استفاده فراوانی می‌شود.

نمک دریا[ویرایش]

نمک دریا از تبخیر آب دریا ته‌نشین می‌شود. نمک دریا، نمکی تصفیه نشده‌است و ناخالصی‌های گوناگون دارد از جمله فلزات سنگین (سرب و آرسنیک) که سرطان‌زا هستند، البته در این مورد بین دانشمندان اختلاف جدی وجود دارد. چرا که دریاچه‌های مختلف و با مواد معدنی متفاوتی در سطح ایران وجود دارد، و نمی‌توان نمک همهٔ این دریاچه‌ها را در یک جمله رد یا تأیید کرد. به عنوان مثال در برخی نمک‌ها عنصر حیاتی ید وجود دارد و در برخی دیگر نه.

نمک دریا خوب است یا بد ( مقاله ای از گروه تحقیق وکیفیت  شرکت نمک پاینده www:payandehsalt.com

نمک دریا چیست ؟

درمورد نمک دریا

          در یک کلام  کوتاه : نمک دریا .یانمک دریاچه در ایران مجوز بهداشت ندارد

دراکثر کشورهای دنیا  از نمک دریا استفاده میشود  اما نکته مهم و قابل توجه  که متاسفانه درکشور ما به آن اهمیت داده نمیشود این است که نمک از کدام دریا یا کدام دریاچه و نمک دریاچه باچه آنالیزی و ...  متاسفانه ما فقط ازنمک دریا یانمک دریاچه همان نمک دریاچه بودنش را یادگرفته ایم و اینکه  نمک های دریاچه ها تفاوت های بسیار زیادی با یکدیگر دارند

نمک د ریا یا نمک دریاچه باخشک کردن آب دریاچه های شور بدست می آید و هرعنصری ( مضر یامفید ) (بهداشتی یا ثمی ) دردیاچه وقتی وجود داشته است مسلما درنمک حاصل از خشک شدن آب دریاچه نیز وجود دارد   به همین علت است که گاها بعضی از نمک های دریاچه اتفاقا به دلیل داشتن بعضی از عناصر بسیار مفید و  ارزشمند هستن و البته میتواند همین موضوع درمورد نمک های دریاچه بلعکس باشد و بعلت بودن بعضی از عناصر خطرناک و ثمی بسیار   غیر  بهداشتی و حتی مصرف آن خطرناک باشد   .  پس هر نمک دریاچه ای را نمیتوان صرفا بعلت نمک دریاچه بودن مفید و خوب دانست  موضوعی که متاسفانه این روزها افراد غیر  متخصص و حرفه ای  و افراد سود جو از عدم  اطلاتع مردم و همچنین از عدم توجه مسئولین سوءاستفاده کرده و  موجبات ایجاد گاها  محصولی نتنها غیر مفید بلکه نمکی  خطرناک را فراهم میکنند

درکشورهای اروپای  محیط زیست نظارت بسیار زیادی برای جلوگیری ازورود فاضلاب ها چه شهری و چه فاضلاب صنعتی به دریاچه ها می کند  حتی دریاچه های که در مجاورت بعضا مواد معدنی   غیرمجاز هستند را  اجازه استخراج نمیدهد   اما متاسفانه محیط زیست ایران این توجه را نمیکند یا شاید دقت کافی نمیکند ودرنتیجه به این مهم میرسیم که براساس تحقیقات آزمایشگاهی شرکت نمک پاینده  اکثر نمک های تحت عنوان نمک دریاچه موجود درایران  از بسته بندی های غیر استاندارد و حتی نمک های بسیار نامناسب و  ناسلام برخوردار هستند  اکثرا از فلزات سنگین بسیار بالائی  که از فاضلاب های صنعتی حاصل شده اند  برخوردار بوده

خیلی از دوستان و مردم میگویند نمک دریاچه ارومیه بسیار عالی است . اولا صحت این ادعا را میسپاریم به نظر کارشناسی مسئولین و دراینجا صرفا نظر شخصی کمیته تحقیق  شرکت نمک پاینده منعکس میکنیم و منظورمان تحت هیچ عنوان نام بردن ازبرندی خاص  نبوده است

نمک دریاچه ارومیه آیا خوب است ؟؟؟   به اعتقاد نمک پاینده نمک دریاچه ارومیه 50 سال پیش خوب بود والعان دیگر نمیشود به آن نمک اعتماد کرد

استناد /نقل قول  (1): یک اتفاق خوب و جالب : برابر تحقیق گروه شرکت نمک پاینده متوجه شدیم که خوشبختانه درراستای اطلاع رسانی همگانی از اواخر اسفند ماه 94 مرکز بهداشت شهرستان ارومیه اقدام به تهیه و نصب بنر در محل اخذ عوارضی و بیلبردهای بزرگراه شهید کلانتری با مضامین هشدار در خصوص مصرف نمک تصفیه نشده دریاچه ارومیه به عنوان خوراکی و یا استفاده در ترشیجات نموده است که مورد استقبال میهمانان و مسافران نوروزی قرار گرفت.

گفتنی است این اطلاع رسانی در کاهش خرید نمک های تصفیه نشده از دکه های حاشیه جاده تاثیری محسوس داشته است.

استناد /نقل قول  (2)به گزارش «شيعه نيوز» به نقل از مهر ، سرپرست دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکی اعلام کرد: نمک دریا، نمکی تصفیه نشده است که دارای انواع ناخالصی ها از جمله فلزات سنگین بوده و خطر سرطانزایی آنها به اثبات رسیده است.

زهرا عبداللهی اظهار داشت:‌ نمک دریا علاوه برداشتن ناخالصی ها، میزان کم ید دارد یا حتی فاقد ید است که نیاز روزانه به ید را تامین نمی کند

[۱][۳][۴]

چرا نمک زیاد مضر است؟[ویرایش]

نمک یکی از چاشنی‌های مورد علاقه انسان‌ها است. در فرهنگ خودمان نیز گفته می‌شود که غذا بدون نمک مزه ندارد و همین امر باعث می‌شود به مرور زمان ذائقه خیلی از افراد به سمت غذاهای با نمک بالا سوق داده شود که چنین غذاهایی را بپسندند و دریافت سدیم‌شان نیز به طبع افزایش می‌یابد. در بسیاری از افراد افزایش و دریافت سدیم فشار خون را افزایش می‌دهد، به این دلیل که باعث تجمع آب در بدن می‌شود و فشار و بار اضافی به قلب وارد می‌کند. پس دریافت سدیم بالا یعنی آمادگی برای ابتلا به پرفشاری خون. اگر شما فشار خون ۱۲ بر روی ۸ یا بالاتر دارید، احتمالاً پزشک‌تان رژیم کم سدیم را به شما توصیه کرده‌است.[۶] مصرف زیادی نمک موجب پوکی استخوان می‌شود.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «مصرف نمک دریا سرطان‌زاست». مهرنیوز، ۱۳۹۰/۰۴/۰۱. بازبینی‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۳. 
  2. کانی‌های جهان، نوشته چارلز سورل، ترجمه: دکتر محمود بهزاد
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «از فواید نمک یددار تصفیه شده تا مضرات نمک دریا». عصر ایران، ۱۶ فروردین ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۳. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «مقایسه نمک دریا و نمک تصفیه شده یددار». دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان مرکزی، زیرپورتال دفتر بهبود تغذیه جامعه. بازبینی‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۳. 
  5. «چرا و چگونه نمک یددار مصرف کنیم؟ (pdf)». دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی خراسان رضوی. بازبینی‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۳. 
  6. «فشار خون را جدی بگیریم - سال دوم، شماره اول»(فارسی)‎. گاهنامه صدای سلامت (گاهنامه خبری آموزشی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پرشکی مشهد). بازبینی‌شده در 15 آبان 1392.