مانسا موسی

از ایران ویکی‌پدیا
پرش به: ناوبری، جستجو
مانسا موسی
Mansamusa.jpg
مانسا موسی با تکه‌ای زر در دست بر روی اطلس کاتالان از سال ۱۳۷۵ میلادی.
مانسای امپراتوری مالی
سلطنت حدود۱۳۱۲–۱۳۳۷ (۲۵ سال)
پیشین ابوبکر دوم
جانشین ماگان موسی
فرزند(ها) ماگان موسی
خاندان دودمان کیتا
زادروز حدود ۱۲۸۰
امپراتوری مالی
مرگ حدود ۱۳۳۷
دین و مذهب اسلام

مانسا کانکان موسیٰ دهمین مانسای (امپراتور) امپراتوری مالی بود. او میان سال‌های ۱۳۱۲ تا ۱۳۳۷ میلادی و در زمانی که امپراتوری مالی در اوج نیرومندی خود بود فرمان راند. از او به خاطر سفر حج و نیز یاری‌رسانی‌اش به علوم اسلامی یاد می‌شود.

مانسا موسی به احتمال میان سال‌های ۱۲۷۰ تا ۱۲۸۰ میلادی زاده شده‌است. وی امپراتوری مالی را که در باختر آفریقا جای دارد به داراترین و بزرگترین سرزمین این قاره تبدیل نمود. گفته می‌شود مانسا موسی در دوران حکومتش ۲۴ شهر را فتح نمود.[۱] در دوران حکومت او امپراتوری مالی بزرگترین تولیدکنندهٔ طلا بود. در این زمان تقاضا برای طلا در جهان به‌شکل خارق‌العاده‌ای افزایش یافته بود. به نوشتهٔ مجلهٔ تایم مانسا موسی ثروتمندترین انسان در تمام تاریخ است.[۲]

او در چهاردهمین سال پادشاهیش به مکه رفت و با این سفر ثروت مالی را به رخ جهان کشاند. او این سفر را از پایتختش نیانی آغاز نمود، از بالای رود نیجر گذشت و با گذر از موریتانی و الجزایر کنونی راه قاهره را پیش گرفت. خود مانسا موسی سوار بر اسب در جلوی کاروان و در پناه پانصد برده با پوشش زربفت روان‌بود. کاروان او از ۶۰هزارتن از خدمتگذارانش تشکیل می‌شد که در میان آنان ۱۲هزار برده با پوشش زربفت و ابریشم ایرانی بودند. همچنین در این کاروان ۸۰ تا ۱۰۰ شتر بود که هر یک ۳۰۰ پوند طلا حمل می‌کردند.[۳][۴] موسی همهٔ این طلا را در راه حج به فقرا بخشید.[۵]

گشاده‌دستی موسی در سفر حج ناخواسته موجب ویرانی اقتصادی مناطقی شد که کاروان وی از آن‌ها عبور می‌کرد. در شهرهای قاهره، مکه، و مدینه سرازیر شدن ناگهانی مقادیر زیاد طلا باعث تنزل ارزش این فلز برای چند دههٔ بعدی شد و قیمت اجناس و ابزار دچار تورم شدیدی گشت. در برگشت از مکه، زمانی که موسی از تأثیر بخشندگی‌هایش بر اقتصاد منطقه آگاه شد تمام طلای موجود در شهر قاهره را با بهرهٔ بالا وام گرفت تا تعادل به بازار بازگردد. این تنها دورهٔ گزارش‌شده در تاریخ است که تنها یک نفر مستقیماً قیمت طلا را در حوزهٔ مدیترانه کنترل می‌کرد.[۶]

شاهدان عینی بسیاری که سفر حج موسی را در تواریخ و رسالات خود نقل کرده‌اند از ثروت و گشاده‌دستی او بهت‌زده بوده‌اند. موسی در ژوئیه ۱۳۲۵ میلادی با ناصر محمد سلطان سلطنت مملوک (مصر) ملاقات کرد.[۷] جز این گشاده‌دستی‌ها، پرهیزکاری پادشاه و رفتار خوب همراهانش مورد توجه قرارگرفت.

موسی از خود تعداد بیشماری مسجد، کتابخانه، مدرسه، دانشگاه و ساختمان‌های مجلل به جا گذاشت که برخی همچنان پابرجا هستند.[۸]

منابع[ویرایش]

  1. C. Conrad, David (1 January 2009). Empires of Medieval West Africa: Ghana, Mali, and Songhay. Infobase Publishing. p. 36-36. ISBN 1-4381-0319-0. Retrieved 1 November 2015. 
  2. Jacob Davidson. "The 10 Richest People of All Time". CNNMoney. .
  3. Pollard, Elizabeth (2015). Worlds Together Worlds Apart. New York: W.W. Norton Company Inc. p. 362. ISBN 978-0-393-91847-2. 
  4. Wilks, Ivor (1997). "Wangara, Akan, and Portuguese in the Fifteenth and Sixteenth Centuries". In Bakewell, Peter John. Mines of Silver and Gold in the Americas. Aldershot: Variorum, Ashgate Publishing Limited. p. 7. ISBN 978-0-86078-513-2. 
  5. de Graft-Johnson, John Coleman, "Mūsā I of Mali", Encyclopædia Britannica, 15 November 2017.
  6. Goodwin 1957, p. 110.
  7. Bell 1972, p. 224.
  8. Mansa Musa, African History Restored, 2008, retrieved 29 September 2008 

Wikipedia contributors, "Musa (mansa)," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Musa_(mansa)&oldid=228809146 (accessed August 24, 2008).

پیوند به بیرون[ویرایش]